Waar verlangen we het meest naar in de winter? Het voorjaar! En dat begint in de natuur eerder dan je denkt. Het lentegevoel dat wij ervaren, in een nog kaal bos met een witte vloer van bloeiende sneeuwklokjes in februari, is ongeëvenaard. In de Hortus kun je tussen februari en mei meer dan dertig verschillende soorten stinzenplanten bewonderen.
Wat zijn stinzenplanten?
Sneeuwklokjes noemen we stinzenplanten, evenals veel andere vroegbloeiende soorten zoals boerenkrokus, wilde narcis en bosanemoon. Stinzenplanten en het stinzenmilieu waarin ze groeien, zijn voor het eerst beschreven aan de hand van groeiplekken rond Friese Stinzen en States. Oude stenen landhuizen, vaak op een terp gebouwd, omgeven door een park. Vandaar de naam, maar stinzenplanten bloeien ook uitbundig op landgoederen in bijvoorbeeld Groningen en langs de duinen.
De meeste stinzenplanten zijn relatieve nieuwkomers in ons land, ze werden bij de parkaanleg rond de 19e eeuw uitgeplant. Hun groeiplekken in het wild moeten we zoeken in de bossen van Centraal- en Zuid-Europa, de Balkan en het Nabije Oosten. Vaak zijn het bolgewassen of planten met wortelstokken die vroeg groeien en bloeien als de bomen nog niet in blad zijn. Daarna sterven ze snel af, meestal al voor het begin van de zomer. Onze parkbossen, met diep humeuze bodems, genoeg vocht en bij voorkeur een beetje kalk, boden de ideale groeiplek om zich blijvend te vestigen. Terwijl wij ons terecht druk maken over exoten die zich ongeremd verspreiden, blijken stinzenplanten welkome gasten. Ze zijn in ons land zo gebonden aan het stinzenmilieu, dat ze zich amper daarbuiten wagen.
Bijdrage aan biodiversiteit
Al komen ze van ver, stinzenplanten leveren een positieve bijdrage aan de biodiversiteit op hun groeiplekken. Bijvoorbeeld hommelkoninginnen komen graag af op nectar van krokussen net als vroege zweefvliegen en bijen. Vogels zijn gek op de vitamine A in gele krokusbloemen en mieren verspreiden de zaden van veel soorten stinzenplanten.
En last but not least, wij mensen worden ook vrolijk van al die bloeiende vogelmelken, holwortels, lenteklokjes en primula’s. Dus meer weten over stinzenplanten? Doe mee met de Hortus-excursie op zondag 29 maart. Mierenbroodjes, milde humus en muizenvraat, we gaan het allemaal ontdekken!
Tekst: Maartje der Kinderen
