Tuinieren met de natuur mee
Op woensdag 4 oktober vond in de Hortus in samenwerking met Stichting Steenbreek Nijmegen (sinds 19 november onderdeel van het nieuwe Nijmeegse groen-initiatief Groenmakers) een succesvolle workshop plaats over het (niet) winterklaar maken van de tuin. Ondanks het onstuimige weer was de opkomst goed, en bleek vooral één ding: het onderwerp leeft enorm. Tuineigenaren kregen informatie en gingen in gesprek over hoe je je tuin voorbereidt op de winter—zonder de natuur uit het oog te verliezen. Wat deze middag bijzonder maakte, was de open uitwisseling van vragen. Herkenbare, praktische kwesties die bij iedereen leven. Hieronder lees je de meest gestelde vragen én de inzichten die gedeeld werden.
🪱 “Hoe maak ik mulch?”
Mulch is niets anders dan een beschermende laag organisch materiaal. Er zijn diverse mulch-materialen commercieel verkrijgbaar (bijv. houtsnippers), maar vaak heb je ook heel bruikbaar materiaal gewoon in je eigen tuin. Denk aan fijngemaakt blad, geknipte plantenstengels of eigen compost. Verspreid het over de bodem van je borders — niet te dik, ca. 5 cm is voldoende. Mulch helpt je om de bodem gezond te houden. Onder andere doordat het voeding afgeeft, de vochthuishouding reguleert, onkruid onderdrukt, bescherming geeft tegen vorst en schuilplaatsen voor kleine beestjes biedt.
🌿 “Mijn tuinman snoeit elk jaar alles af. Kan dat ook anders?”
Zeker. In plaats van rigoureus de borders kaal snoeien en opschonen, kun je de bovengrondse delen van vaste planten beter rustig laten afsterven. Dit biedt schuilplekken voor insecten en andere kleine dieren die willen overwinteren. Pas in het voorjaar volgt dan een ‘lenteschoonmaak’, waarbij je nieuw groen de ruimte geeft om te groeien en afgestorven stengels en blaadjes als mulch kunt gebruiken. Zo tuinier je met de seizoenen mee.
🍂 “Moet ik het blad uit de borders harken of juist laten liggen?”
Blad op het gazon mag je gerust verwijderen, maar in de borders is het juist waardevol. Het blad werkt als natuurlijke mulch. Zorg wel dat de laag blad niet te dik wordt, anders kan het verstikkend werken. Bovendien kun je van gevallen blad prima je eigen compost maken. Sommige bladeren verteren snel (zoals van de kers of linde), andere langzaam (zoals van de eik of beuk). Kun je het blad klein maken met de grasmaaier? Des te beter. Het composteren van kleine stukjes blad gaat sneller. Vul een compostkorf met blad en stamp het goed aan. Bevochtig indien nodig. In een vuilniszak verzamelen kan ook; prik dan enkele gaatjes in de zak. En verder is het een kwestie van geduld: na 6-12 maanden heb je bruikbare bladcompost.
✂️ “Hoe snoei ik in de herfst en geef ik voeding?”
Snoei in de herfst met mate. Verwijder van vaste planten alleen wat echt nodig is, zoals zieke delen. Voeding geven kan met compost of organische meststoffen, maar overdrijf niet—de meeste planten gaan nu in rust. Geef ze de tijd om zich voor te bereiden op het voorjaar. In de winter, als de tuin helemaal in rust is, kun je veel bladverliezende bomen en struiken snoeien. Gebruik altijd schoon en scherp gereedschap en snoei niet bij vorst.
De workshop liet zien dat tuinieren met de natuur niet alleen goed is voor biodiversiteit, maar ook rust en ritme brengt in je tuin. Dank aan alle deelnemers voor de betrokkenheid en vragen, en aan Stichting Steenbreek voor de samenwerking.
Wil je meer weten over natuurlijk tuinieren of toekomstige workshops? Abonneer je op onze nieuwsbrief!