De ongewoonheid van hulst

Home > De ongewoonheid van hulst
18 nov 2026

Een wellicht bekende en opvallende struik rond deze tijd is hulst. Met haar rode bossen en scherpe stekels op het blad is zij onmiskenbaar. De wetenschappelijke soortnaam aquifolium betekent dan ook ‘scherp blad’. Acus: naald of scherpe punt, en folium: blad.

In kerstukjes gebruiken we vaak haar groenblijvende takken. En we gebruiken hier opzettelijk het vrouwelijke persoonsnaamwoord ‘haar’ en ‘zij’, omdat alleen de vrouwelijke hulst bessen krijgt. Mannelijke hulst blijft kaal, want het mannetje krijgt geen vruchten, en zal alleen in het voorjaar bloeien om zo zijn stuifmeel te verspreiden. Hulst is zo één van de weinige plantensoorten waarbij de bloem óf alleen vrouwelijke óf alleen mannelijke geslachtsorganen heeft, én waarbij deze vrouwelijke en mannelijke bloemen op verschillende planten groeien. Deze spreiding is niet anders dan zoals bij ons mensen, maar bij het grootste deel van het plantenrijk zijn beide geslachten op één plant aanwezig (94%)! Heel anders dan in het dierenrijk.

Hulst in het wild – Nick Hofland & Constant Swinkels

Wil je dus een hulststruik in de tuin die mooie bessen geeft in het najaar, zorg er dan voor dat je een vrouwtje aanplant (en dat er een mannelijk exemplaar in de buurt staat, anders treedt er geen bevruchting op). Recent zijn er wel gekweekte tuinvariëteiten waarbij vrouwelijke exemplaren door selectie of zelfbestuiving (parthenocarpie) wel bessen kunnen dragen, maar dan zonder steenvrucht van binnen.

In de Botanische Tuin is hulst overal wel te vinden, maar veel grote struiken staan in het toepasselijk genaamde Hulst-Eikenbos (Drents type) tegenover de ingang van de Tuin van de Toekomst. Hier staan met name vrouwelijke struiken met rode bessen, maar ook een paar met gele bessen. En er staan er ook een paar zonder bessen nu: dat zijn dus de mannetjes.

Tot slot, de bessen zijn giftig voor mensen. Sowieso kun je de struik beter met rust laten, want zeker in de wintertijd smullen vogels ervan wanneer er weinig ander voedsel te vinden is. Dus wellicht een andere versiering zoeken voor de kerststukjes van dit jaar.

Mannelijke bloemen op de bovenste tak, de vrouwelijke op de onderste (Credit to
User:MPF Wikimedia Commons CC BY-SA 3.0)

×