Met Janneke Brugman in de regen

Met Janneke Brugman in de regen

Hier in de stromende regen onder de tent van de Hortus Nijmegen ontmoet ik Janneke Brugman een van de vele vrijwilligers waarmee we de bezoekers graag kennis mee laten maken.

Een gesprek met Janneke Brugman?

Wat doe jij hier in de stromende regen vraag ik haar

Antwoord: Nou ik wou vandaag eigenlijk lekker de tuin in, en daar staan een aantal graspollen die te groot worden en dus moeten die gesplitst worden, maar dat ga ik vandaag niet doen in de regen.

Maar wat ga jij dan nu wel doen

Antwoord: Nou ga ik binnen in de kas helpen, daar moet van alles opgeruimd en uitgeruimd worden voor de verbouwing. Dus daar ga ik mee helpen nu. Dus boeken uit de kasten halen en in dozen doen. Er is altijd wel wat te doen op de Hortus.

Hoe lang ben jij al vrijwilligster hier op de Hortus Nijmegen?

Antwoord: Ik ben sinds juli van 2020 begonnen als vrijwilligster, via de vrijwilligerscentrale.

Wat trekt jou nou aan om vrijwilligster in de Hortus Nijmegen?

Antwoord: Wegens persoonlijke omstandigheden was ik op zoek naar andere mogelijkheden, werkplekken en ervaringsplekken en thuis ben ik ook altijd lekker bezig in de tuin. Hier kan ik ook lekker bezig zijn, met mijn handjes in de aarde, ja gewoon lekker wroeten en bezig zijn. En dat zocht ik.

Dus jij hebt groene vingers?

Antwoord: Ja, maar niet zo veel als de anderen hier, maar ik kom aardig mee.

De Hortus Nijmegen bestaat uit twee tuinen, waar kunnen we jou meestal vinden?

Antwoord: Ik, in de Theetuin, niet in de Botanische tuin. De Theetuin is gewoon een mooie en rustgevende plek om te zijn. Ik ervaar de mensen hier ook, ja, ik kom hier gewoon met plezier en het maakt me op een bepaalde manier gelukkig, ja en het geeft een bepaalde rust. Ondanks dat je af en toe keihard aan het werken bent. En de mensen zijn allemaal lief en leuk. Iedereen die hier rondloopt zijn totaal verschillend en dat vindt ik ook leuk. Er lopen hier vrijwilligers van jong tot oud en alles wat daartussen in zit. Ja dat maakt het gewoon een hele fijne plek om te zijn.

Kende je de Hortus Nijmegen al eerder, dus voordat je vrijwilliger werd?

Antwoord: Nee ik had er nog nooit van gehoord. Ik was dus via de vrijwilligerscentrale op zoek naar werk en toen had ik daar op de centrale een mevrouw geholpen, omdat ze wat vragen had over een nieuwe website. We raakte toen in gesprek en zij vroeg me “Ja wat wil jij?”. En ik zei dat ik graag buiten wilde zijn. En zij had een prima plek voor mij, en zo ben ik hier terecht gekomen.

Hoe lang denk jij dat je hier vrijwilligster zal zijn en dat bezoekers jou hier zien rondstruinen?

Antwoord:  Ik wil niet weg, (lachje) nee ik wil echt niet weg.

Daarna is Janneke toch maar gaan snoeien in de tuin, want dat moest toch ook gebeuren (zie foto).

Binnenkort komt hier een ander verhaal te staan van een vrijwilliger. Kom ook langs in de Hortus en maak persoonlijk kennis met de mensen achter de Hortus Nijmegen.

Het verhaal van Tim

Het verhaal van Tim

Op dinsdag 8 december liep ik wat rond in de Botanische tuin en had ik een gesprek met Tim Sengers, die ik daar aantrof. Ik heb hem toen een paar vragen gesteld.

Wat doe jij in de Botanische tuin?

Antwoord: Ik ben er niet alleen voor de Botanische tuin. Ik ben een soort vliegende keep tussen de Botanische tuin, de Theetuin maar ook voor de Horeca. Ik ben ooit eens aangenomen voor de Botanische tuin, maar in de loop der tijd ben ik ook meer gaan doen voor de Horeca. Daarnaast doe ik ook klussen voor de Theetuin en heb in het begin van de nieuwe website ook meegeholpen aan het totstandkomen daarvan.

Hoe ben je bij de Hortus Nijmegen terechtgekomen?

Antwoord: Ik ben hier terechtgekomen via Bureau Daadwerk vanuit het RIBW. Dat is een soort reintegratie om van daaruit toe te werken naar betaald werk.

Wat trekt jou nou zo aan aan het werken in de Hortus Nijmegen?

Antwoord: De rust…, de mensen, je zelf kunnen zijn. Bezig zijn met de natuur, leren, ook bij de horeca, zodat ik niet alleen met de natuur bezig ben. Maar vooral de omgeving, het effect wat het op mij heeft. Als als je hier aankomt dat het eigenlijk al rust uitstraalt, en met een vrolijk gezicht als je weggaat. Het is gewoon een fijne plek.

Zie jij je zelf hier nog lang rondlopen?

Antwoord: Het is eigenlijk wel de bedoeling dat ik vanuit mijn positie doorstroom naar betaald werk. Het is niet de bedoeling dat ik hier zo jaren blijf werken. Ik zou het wel willen hoor. Ik loop hier voorlopig nog wel rond maar het is niet een kwestie van jaren hoor.

Kom je hier ook wel eens als bezoeker?

Antwoord: Heel af en toe als bezoeker, met mijn vader of familie. Dan komen we hier even buurten en koffie drinken. Maar echt wekelijk dat ik hier als bezoeker rondloop, nou nee. Ik ben er best wel veel als vrijwilliger, en dat bevalt.

Binnenkort komt hier een ander verhaal te staan van een vrijwilliger. Kom ook langs in de Hortus en maak persoonlijk kennis met de mensen achter de Hortus Nijmegen.

Aan de rand van het moeras……

Aan de rand van het moeras……

Aan de rand van het moeras, in het natte broek-bos, groeien aarzelend maar krachtig, de Koningsvarens -Osmunda regalis, zich de lente in. De moeite waard om eens heel goed naar te bekijken. Nu nog klein, zijn ze op weg naar een indrukwekkende hoogte van soms wel twee meter!

Struin eens door het moeras

 

Kivietstulpen in de volle zon…..

Kivietstulpen in de volle zon…..

Langs het klaterende water staan de kivietstulpen (fritillaria meleagris). Nu op zijn mooist, in de volle zon. Fragiele stengels en smalle bladeren. Paars geblokte bloemen, het en der verspreid in het natte grasland langs de beek.

Kievitsbloem – Fritillaria meleagris

Wandel ook eens in de botanische tuin en ontdek waar deze zeldzame bloemen bloeien.

Onze geschiedenis door het oog van een kenner

Onze geschiedenis door het oog van een kenner

De holpijpen in de vijver wiegen zachtjes in de wind. Vanaf de rotsheuvel klatert en kronkelt het water in de beek naar beneden. Maar vanaf hier is ook goed te zien hoe verwaarloosd de tuin al jaren is. Er ligt afval rond een afgebroken vuilnisbak, veel planten zijn platgetrapt. Of platgereden, want er wordt regelmatig met mountainbikes over de heuvel gefietst.

Een schets door het ook van een kenner

Wil Willen, oud directeur van Hortus Nijmegen

Waar is het plaatje?

Zonde van die prachtige tuin, zeggen buurtbewoners en allerlei ongeruste groene organisaties.  In de jaren na de opening in 1971 was de Botanische Tuin immers ‘een plaatje’. Maar tassen vol botanische tulpjes en wilde cyclaampjes verdwenen nadat de Universiteit in de jaren negentig geen geld meer had voor het onderhoud. Voor onderwijs en onderzoek was de tuin niet meer zo nodig. De hele plant was niet langer noodzakelijk, een molecuul van een plant al genoeg. De Universiteit zegde het huurcontract met de Gemeente op. De tuin viel ten prooi aan verwaarlozing.

Nieuwe visie op Park Brakkenstein

De Gemeente was – en is – eigenaar van de grond, de tuin is immers onderdeel van Park Brakkenstein. Wat nu? ‘Met de grond gelijk maken’? Dat stuit op heftig verzet van allerlei betrokken groeperingen. Wijkraad Brakkenstein, het IVN, Milieudefensie , kunstenaars en buurt strijden voor het behoud van de tuin. De Gemeente laat de natuurwaarde onderzoeken en ontwikkelt een nieuwe visie. Begin 1999 dient oud-wethouder Wil Wellen een plan in, ontwikkeld samen met betrokken organisaties. Kern van het plan is de oprichting van Stichting Hortus Arcadië en een jaarvergoeding voor het beheer. Én de inzet van 25 zogeheten Melkertbanen! In maart wordt het plan aangenomen in de Raad.

Kleurrijke borders in de Theetuin

De Universiteit stelt – gratis – een deel van haar gronddepot naast de tuin beschikbaar voor  opstallen ten behoeve van het beheer. In de tien jaar  die volgen worden hier, in de zogeheten theetuin,  kleurrijke borders aangelegd. De Botanische Tuin ernaast wordt – zoveel als mogelijk en wenselijk – in oude luister hersteld. Paden worden vrijgemaakt en de overwoekerde rotsheuvel geschoond. Zichtlijnen worden hersteld en ook de bossen krijgen weer lucht. In de theetuin wordt een groen podium ingericht voor de al snel populaire ‘Arcadische Muziekzondagen’. Concerten, natuureducatie, kunstexposities en arrangementen krijgen gestalte en leveren tevens een broodnodige bijdrage aan de exploitatie.

Aan een zijden draadje

Driemaal hangt het leven van de Stichting aan een zijden draadje. Telkens bezuinigt de Gemeente méér op de ID-banen. In 2012 verdwijnen zelfs alle banen. De Hortus wordt met een fikse subsidie – voor enige werkgelegenheid – overgenomen door een commerciële exploitant. Na twee jaar zakt alles als een kaartenhuis in elkaar, de Hortus is failliet. Een grote groep trouwe vrijwilligers neemt het initiatief. De failliete boedel wordt overgenomen, een nieuwe stichting opgericht.

‘Community’ van vrijwilligers

Hortus Nijmegen wordt een vrijwilligersorganisaties. Ambities worden fors teruggeschroefd, nieuwbouw moet in de ijskast worden gezet. Maar met nieuw elan krijgt het beheer van de tuinen een nieuwe impuls. De landschapjes in de Botanische Tuin worden tegen het licht gehouden: wat staat er en wat zou er moeten staan? In de theetuin worden borders grondig opgeknapt en komen vele nieuwe en speciale planten. Er wordt een nieuwe ‘community’ opgebouwd van vrijwilligers, mede in samenwerking met Begeleid Wonen (RIBW), geestelijke gezondheidszorg (PRO PERSONA) en Reclassering (taakgestraften).

Met succes roeien met de riemen die er zijn

Het blijkt lastig om ‘alle ballen in de lucht te houden’: voor begeleiding, horeca, verhuur, educatie en evenementen is meer inzet nodig dan er beschikbaar is. Dit legt veel druk op de organisatie. Maar er wordt ook met succes geroeid met de riemen die er zijn. Er werken vele enthousiaste mensen en de tuinen zien er verzorgd, interessant en prachtig uit.